TÜSİAD Başkanı Boyner: BRIC, iktisadi dengeleri altüst edecek boyutta

Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği (TÜSİAD) Yönetim Kurulu Başkanı Ümit Boyner, sadece Türkiye değil, tüm dünyada yaygınlaşan istihdamsız büyüme sürecinin yeniden tekrarlanma ihtimaline karşı iş gücü piyasalarına esneklik sağlamanın tek çare gibi gözüktüğünü bildirdi.
         Boyner, bazı TÜSİAD Yönetim Kurulu üyeleriyle birlikte düzenlediği 2010-2011 faaliyet programına ilişkin basın toplantısında yaptığı konuşmada, küresel krize değinerek, krizin 2009 son çeyreğinde dip olarak tanımlanabilecek bölümünün artık aşıldığının düşünüldüğünü söyledi.
         Krizin nedenlerine işaret eden Boyner, krizde finansal düzenlemelerin, aslında “finansal düzenlememelerin” de etkisi olduğunu, bu düzenlemelerin küreselleşmenin hızına ayak uyduramadığını kaydetti.
         G-7’nin dünya ekonomisindeki etkinliğinin hızla azaldığını ve bu sürecin krizle birlikte daha da yukarı çıktığını belirten Boyner, G-20’nin payının ise sürekli arttığını, hatta bu olgunun artık dünya ekonomisi ve siyasetinde referans noktası haline gelmeye başladığını vurguladı.
         Önümüzdeki dönemde yeni küresel düzenleyicilerle tanışmanın söz konusu olacağının altını çizen Boyner, krizin en önemli etkisinin 80’lerden itibaren yegane model olarak kabul edilen piyasa yaklaşımında ciddi tereddütleri doğurması olduğunu söyledi.
         Bundan sonra finansmana erişim imkanlarının zorlaşmasının kuvvetle muhtemel olduğuna dikkati çeken Boyner, risk alma davranışları geri gelene kadar daha az borçlanma ve daha çok özkaynak kullanan yeni iş modellerinin geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.

“İHRACAT VE DOĞRUDAN YATIRIMLAR AÇISINDAN BÜYÜK BEKLENTİLER OLMAYACAK”
         Türkiye’de finansal piyasalar derinleşmezse özellikle küçük ve orta boy işletmelerin bazı zorluklar yaşayabileceğine işaret eden Boyner, finansal piyasaların derinleşmesinin şart olduğunu, ancak reel sektörün de daha sağlıklı yapıya kavuşması gerektiğini vurguladı.
         Ümit Boyner, Türkiye’de küçük ve orta boy işletmelerin, büyük kısmı kayıt dışı olmak üzere, istihdamın yüzde 65’ini, üretilen katma değerin ise yüzde 10’unu ürettiğini hatırlatarak, söz konusu işletmelerin sürdürülebilir büyüme modelinde paylarının artması için birtakım yönlendirmeler yapılması gerektiğini belirtti.
         Finansman imkanlarının kısıtlı kalmasının kriz sonrası dünya ekonomisinin büyüme hızını sınırlayacağına dikkati çeken Boyner, bunun Türkiye’nin ekonomik ilişkilerinde yüzde 50’den fazla payı olan AB için de aynı olduğunu ifade etti.
         Boyner, “Bir başka ifadeyle büyümeye başlasak da ihracat ve doğrudan yatırımlar açısından çok yüksek beklentilerin olmayacağı bir dönemi yaşamak durumundayız” dedi.
         Dünyada sağlanan destek paketlerinin borç stoku, bütçe açıkları ve enflasyon üzerinde etkilerinin olacağına işaret eden Boyner, “Merkez bankaları muslukları açtılar, faizleri düşürdüler. Buradan çıkış, yeni artçı şokların potansiyel yüksek maliyeti nedeniyle makul ve yavaş olmak zorunda” diye konuştu.

“BRIC, İKTİSADİ DENGELERİ ALTÜST EDECEK BOYUTTA”
BRIC (Brezilya, Rusya, Hindistan ve Çin) ülkelerine de değinen Boyner, bu ülkelerin çok ciddi büyüme iştahıyla hareket ettiklerini, bunun iklim değişikliği, enerji arz güvenliği ve küresel gelir dağılımı bağlamında iktisadi dengeleri altüst edecek boyutta olduğunu söyledi.
         Ümit Boyner, sözlerini şöyle sürdürdü:
         “G-20’nin artık bir iktisadi örgüt olmaktan çok, bir düzenleyici olarak küresel sistemik kararları alması gereken bir yapıya kavuşması ihtiyacından bahsediyorum. BRIC’in büyüme performansı dünyada fiyatlar üzerinde etkili olacak.  Bu gelişmeler, bizim için enflasyon baskısı ve cari işlemler açısından ciddi risk demektir. Bu da Türkiye’nin enerji arz güvenliğini sağlamak, tarım sektörünü modernize ederek verimlilik artışı elde etme zorunluluğunu ortaya koyuyor.
         Daralan kar marjları, yavaşlayan büyüme, azalan finansman imkanları, artan girdi fiyatları ve iklim değişikliği senaryolarına uyma çabaları, tüm dünyada işsizlikle mücadele açısından da riskler içermekte. Sadece Türkiye değil, tüm dünyada yaygınlaşan istihdamsız büyüme sürecinin yeniden tekrarlanma ihtimaline karşı işgücü piyasalarına esneklik sağlamak tek çare gibi gözüküyor.”

“OBAMA YÖNETİMİ...”
         TÜSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Boyner, mesleklendirme çabalarının da yoğunlaştırılması gerektiğinin altını çizerek, şöyle devam etti:
         “Küresel dağılıma, oldukça hareketlenmiş dünya siyaset arka planı üstüne geldi. Vaatlerini yerine getirme konusunda ciddi problemlerle karşı karşıya kalan ve tüm dünya için önemli umut kapısı gibi gözüken Obama yönetimi, hem küresel krizle mücadele etmek zorunda hem piyasa ekonomisi ve liberal ekonomi anlayışından feragat etmemek durumunda hem de 11 Eylül sendromundan çıkışı doğru yönetmek zorunda. Her üçü de dünya için çok önemli, her üçü de bugün için biraz sallantıda görünüyor. Irak seçimleri sonrası gelişmelere yönelik umutlarımızı koruyoruz. Ancak ABD sonrası Irak için endişeler aynı olumlulukta değil, ki biliyoruz Irak’ta olumlu sonuçlar Afganistan için olumlu bir sürecin başlangıcı olabilir. Tüm bunlar neyi etkiliyor? Dünyanın içinde bulunduğu enerji denklemini... Bugünün, aslında yeni dönemin soğuk savaşı, bir yerde enerji denklemi...”
         Boyner, Türkiye’nin içinde bulunduğu enerji koridorlarına işaret ederek, Türkiye’nin bölgesinde konumunu fırsata çevirebilmesi gerektiğini vurguladı.
         AB konusuna da değinen Boyner, “Tek Avrupa hedefine yönelik iddialı modeline sabırla ilerleyen, ancak iç problemlerini aşmakta ve ekonomik entegrasyonu tam anlamıyla sağlamakta dönemsel problemler yaşayan AB... AB’nin küresel bir rekabet gücüne ulaşması ve bölgesel gücünün tescil edilmesi için, ancak Türkiye’nin AB üyeliğine kavuşması gerekiyor” dedi.