|
|
Fobi
Fobi, kişi tarafından aşırı veya
anlamsız olduğu bilindiği halde hayvanlara (yılan, örümcek, köpek...), doğal çevreye (örn. yüksek
yerler), durumlara (uçak, asansör..) veya sosyal durumlara (topluluk
önünde yemek yeme, konuşma) karşı duyulan
korkulardır.
Korkulan nesne veya durumlarla karşılaşıldığında
kişide huzursuzluk, çarpıntı, terleme, yüz kızarması,
üşüme, sıcak-soğuk basması, kılların
diken diken olması, göğüste sıkışma,
nefes alamıyormuş, boğuluyormuş gibi bir
duygu, baş dönmesi, ellerde ve ayaklarda uyuşma,
baygınlık duygusu gibi belirtilerin hepsi veya bir kısmı
ortaya çıkabilir.Korkulan nesne veya durumlarla
karşılaşıldığında
kişide huzursuzluk, çarpıntı, terleme, yüz
kızarması, üşüme, sıcak-soğuk
basması, kılların diken diken olması, göğüste
sıkışma, nefes alamıyormuş,
boğuluyormuş gibi bir duygu, baş dönmesi,
ellerde ve ayaklarda uyuşma, baygınlık duygusu
gibi belirtilerin hepsi veya bir kısmı ortaya çıkabilir.
Kişi korkusunun anlamsız veya abartılı
olduğunu bildiği halde bu belirtileri her seferinde
yaşar. Bu yüzden korktuğu nesne veya durumlardan kaçınır;
kaçınamayacak durumda ise güçlükle katlanır.
FOBİLER BAŞLICA 3 GRUBA AYRILABİLİR:
AGORAFOBİ : Yardım
sağlanamayabileceği veya kaçmanın zor
olabileceği kalabalık cadde, pazar yeri, sinema,
tiyatro, köprü, tünel gibi yerlerde bulunmaktan duyulan
korkudur. Kişi genellikle tek başına böyle
yerlerde bulunmaktan kaçınır, utlaka bulunması
gerekiyorsa yanına aileden birisini veya bir arkadaşını
alır.
ÖZGÜL FOBİ:
Hayvanlar, yükseklik, kapalı yer, uçak, asansör,
kan-yara görme gibi belli nesne veya durumlardan anormal
korkudur. Zarar verici bir hayvandan herkesin duyduğu
korku fobi değildir. Hayvan fobileri arasında kedi,
köpekten kelebeğe kadar çok çeşitli hayvanlar
bulunabilir.
SOSYAL FOBİ:
Topluluk içinde yemek yeme, konuşma yapma, yazı
yazma, genel tuvaletleri kullanma veya görüşme gibi
durumlarda küçük düşeceği veya utanç duyacağı
bir biçimde davranacağı korkusudur. Sosyal fobi,
yukarıda sayılan durumlarda pekçok kişide görülen
hafif heyecanlanma ile karıştırılmamalıdır.
Sosyal fobide kişi korkusu sebebiyle sosyal etkinliklere
katılmayabilir, işiyle ilgili bir terfiden vazgeçebilir.
FOBİ SIK GÖRÜLEN BİR DURUM MUDUR?
Her on kişiden
birinde fobik bozukluk görülmektedir. Psikiyatrik hastalıklar
içinde en sık görülen bozukluklardandır. Kadınlarda
erkeklere oranla daha sıktır. Hangi tip olursa olsun
fobisi olan kişiler, başlangıçta genellikle
fobik nesne veya durumdan kaçınarak yaşamlarını
devam ettirmeye çalışırlar. Sıklıkla,
fobiler iş, okul veya sosyal hayatlarında sıkıntı
yaratmaya başladığında tedavi için başvururlar.
FOBİLER KAÇ YAŞINDA BAŞLAR?
Agorafobi genellikle
20’li yaşların ortalarında, özgül fobiler
genellikle çocuklukta, sosyal fobi ise genellikle ergenlik çağında
başlar.
FOBİLERİN SEYRİ NASILDIR?
Fobiler tedavi edilmediği
takdirde genellikle kalıcı olma eğilimindedir.
Yıllarca evinin ya da kendince güvenli hissettiği
alanların dışına çıkamamış
agorafobili kişiler, uçak fobisi sebebiyle yüzlerce
kilometrelik mesafeyi otobüsle yolculuk edenler bulunmaktadır.
NASIL TEDAVİ EDİLİR?
Yalnız psikoterapi
ya da ilaç tedavisiyle birlikte psikoterapi etkili
olabilmektedir.
FOBİ TEDAVİSİ HASTANEYE YATIŞI GEREKTİRİR
Mİ?
Fobilerin tedavisi
hastaneye yatış olmaksızın, ayaktan yapılabilir.
Kişi korkusunun
anlamsız veya abartılı olduğunu bildiği
halde bu belirtileri her seferinde yaşar. Bu yüzden
korktuğu nesne veya durumlardan kaçınır; kaçınamayacak
durumda ise güçlükle katlanır.
FOBİLER BAŞLICA 3 GRUBA AYRILABİLİR:
AGORAFOBİ : Yardım
sağlanamayabileceği veya kaçmanın zor
olabileceği kalabalık cadde, pazar yeri, sinema,
tiyatro, köprü, tünel gibi yerlerde bulunmaktan duyulan
korkudur. Kişi genellikle tek başına böyle
yerlerde bulunmaktan kaçınır, utlaka bulunması
gerekiyorsa yanına aileden birisini veya bir arkadaşını
alır.
ÖZGÜL FOBİ:
Hayvanlar, yükseklik, kapalı yer, uçak, asansör,
kan-yara görme gibi belli nesne veya durumlardan anormal
korkudur. Zarar verici bir hayvandan herkesin duyduğu
korku fobi değildir. Hayvan fobileri arasında kedi,
köpekten kelebeğe kadar çok çeşitli hayvanlar
bulunabilir.
SOSYAL FOBİ:
Topluluk içinde yemek yeme, konuşma yapma, yazı
yazma, genel tuvaletleri kullanma veya görüşme gibi
durumlarda küçük düşeceği veya utanç duyacağı
bir biçimde davranacağı korkusudur. Sosyal fobi,
yukarıda sayılan durumlarda pekçok kişide görülen
hafif heyecanlanma ile karıştırılmamalıdır.
Sosyal fobide kişi korkusu sebebiyle sosyal etkinliklere
katılmayabilir, işiyle ilgili bir terfiden vazgeçebilir.
FOBİ SIK GÖRÜLEN BİR DURUM MUDUR?
Her on kişiden
birinde fobik bozukluk görülmektedir. Psikiyatrik hastalıklar
içinde en sık görülen bozukluklardandır. Kadınlarda
erkeklere oranla daha sıktır. Hangi tip olursa olsun
fobisi olan kişiler, başlangıçta genellikle
fobik nesne veya durumdan kaçınarak yaşamlarını
devam ettirmeye çalışırlar. Sıklıkla,
fobiler iş, okul veya sosyal hayatlarında sıkıntı
yaratmaya başladığında tedavi için başvururlar.
FOBİLER KAÇ YAŞINDA BAŞLAR?
Agorafobi genellikle
20’li yaşların ortalarında, özgül fobiler
genellikle çocuklukta, sosyal fobi ise genellikle ergenlik çağında
başlar.
FOBİLERİN SEYRİ NASILDIR?
Fobiler tedavi edilmediği
takdirde genellikle kalıcı olma eğilimindedir.
Yıllarca evinin ya da kendince güvenli hissettiği
alanların dışına çıkamamış
agorafobili kişiler, uçak fobisi sebebiyle yüzlerce
kilometrelik mesafeyi otobüsle yolculuk edenler bulunmaktadır.
NASIL TEDAVİ EDİLİR?
Yalnız psikoterapi
ya da ilaç tedavisiyle birlikte psikoterapi etkili
olabilmektedir.
FOBİ TEDAVİSİ HASTANEYE YATIŞI GEREKTİRİR
Mİ?
Fobilerin tedavisi
hastaneye yatış olmaksızın, ayaktan yapılabilir.
SAYFA
BASI
|