Dr. Ayyub Köhler ile bir söyleşi

Turkpartner: Almanya'daki müslümanların geleceğini nasıl görüyorsunuz? İslamiyet'in tanınmasıyla ilgili ümit var mı?

Dr. Ayyub Köhler: Bir müslüman olarak, İslamiyet ve müslümanların geleceği ile ilgili beyanda bulunmak, bana, Allah'a karşı gelmek, gibi geliyor. Geleceğimiz Allah'ın himayesindedir. Biz sadece, elimizden gelen herşeyin en iyisini yapmakla mükellefiz. Bunun için de imtihan edileceğiz. Ve tabii ki, bizden sonraki nesillerimiz için, inançlarımız doğrultusunda, onların istikballerini vicdanen rahat edebileceğimiz bir şekilde hazırlamalıyız.

Müslümanların Alman Devleti ile olan ilişkilerinin açıklığa kavuşması, bunların başında gelir. Alman Anayasası, devlet v e dini birimleri birbirine rakip olarak görmez. Almanya'da devlet ile kilise (din) işleri birbirinden ayrı olduğu için, "Devlet Dini" veya "Devlete Göre Din" yoktur. Devletin, (bazı devletlerde olduğu gibi), din üzerinde baskı yapacak, hatta ortadan kaldıracak kadar da bir gişimi söz konusu olamaz.

Almanya'da kanun hazırlayıcılar, bilhassa "3.Reich"dan Nazi Diktatörlüğü zamanına kadar, kilise ve devlet arasındaki sürtüşmeleri de dikkate alarak, tarihi tecrübeler ışığında ve liberal siyasi düşünce sisteminden hareket ederek, din ile devlet münasebetlerini; homojen, karşılıklı ilişkilerde dengelerin korunmasını sağlayan, bir çerçeveye oturtmayı başarmışlardır. Değerler, tarafların dünya görüşü ile bağlantılı olarak tarif edilmiş ve o günden beri de geçerliliğini koruyor. Değer ölçülerine dayalı münasebetler, dini ve siyasi kuruluşların yer aldığı daire içinde gerçekleşir. Bu daire içinde devletin yer alması, söz konusu olamaz! Çünkü, Almanya'da devlet değerleri dikte ettiremez; zira, anayasnın 4.maddesine göre; devlet, din (Kilise) ile siyasi merciler arasında tarafsız kalmak zorundadır. Yani, devlet, dini kuruluşlarla siyasi kuruluşları, toplumun potensiyel değerleri, olarak kabul etmek mecburiyetindedir.

Almanya'da din, köşesinde sessizce ibadetini yapanlara ait olandan çok, kamuoyunu yakından ilgilendiren bir şeydir. Devlet okullarında 'İslam Din Dersi'nin Okutulması gibi önemli meselelerin çözümü; sadece, eğer İslamiyet veya müslümanlar, Alman Anayasası'na göre, "Dini Cemaat" olma özelliğini kazanırsa mümkündür. Tabii ki, İslamıyet "din" olarak tanınmaktadır. Fakat, Alman Devleti nezdinde -şimdilik, yukarıdaki çerçevede- muamele görmemektedir. İslamiyet'in, Alman Devlet Sistemi'ne entegre olması, gibi bir durum söz konusudur.
Fakat, İslamiyet, Hıristiyanlık'ta olduğu gibi, bir yapılanma tanımıyor. Hedef, İslam'a ters düşmeyecek bir "Dini Cemaat" formülünü bulmaktır.

ZMD, hukuki olduğu kadar da siyasi olan bu mesele üzerinde yoğun bir çalışma yapmaktadır.
İlk adım, ZMD'nin hazırladığı "İslam Charta"(İslam’ın belli-başlı kuralları) ile devletin ve kamuoyunun önüne çıkmak oldu. İslami kurallar çerçevesindeki sorumluluğumuzdan hareketle, topluma ve devlete karşı yükümlülüğümüzü yerine getirirken, işbirliğine hazır olduğumuzun teklifini de böylece yapmış olduk.

Turkpartner: Bildiğiniz gibi Almanya'da 3,2 milyon civarında müslüman yaşıyor. Karşılıklı önyargılar, müslüman-hıristiyan diyaloğunun arzu edilen seviyede gerekleşmesini engelliyor.  Bu konuyla ilgili görüşleriniz lütfen?

Dr. Ayyub Köhler: Müslümanlarla hıristiyanlar arasında münasebet, genellikle hiristiyanların kökü tarihe dayanan misyonerlik faaliyetleri ve şiddet kullanmaları sebebiyle sıkıntılı olmuştur. Avvrupa, korkunç dünya savaşlarının ardından, siyasi müesseselerini devreye sokarak, diyaloğu geliştirmiş ve birçok anlaşmazkları da bu sayede başarılı bir şekilde çözmüştür. Hemen aklıma, KSZE ve Komünist Doğu Bloku'nun çöküşü geliyor. Mesela, Hıristiyanlık'la İslamiyet arasında güvenilir bir köprü kurulmasına vesile olan Papa'yı düşünüyorum, ve tabii Almanya'daki müslüman/hıristiyan diyaloğunun başarısını da. Dindar insanlar olarak hepimiz aynı gemideyiz.

Diyalogla ilgili problemleri önceden kestirmek mümkün değildir. Bu karşılıklı güvensizlikten kaynaklanmaktadır. Güvensizlik ve korku ise, bizi hüsrana uğratır. O halde, sadece güvensizlik değil, korku da yenilmelidir. Hıristiyan-İslam diyaloğu ve Hıristiyan-Yahudi diyaloğunun beraberce gerçekleştirilememesi de beni düşündürmektedir.

Üçlü diyalog; ikili diyaloğun tıkandığı yerde, bir çıkış yolu olabilir, kanaatini taşıyorum.

Turkpartner: Almanya'daki en büyük azınlığı Türkler oluşturmaktadır. Bildiğiniz gibi, bunlar arasında birbiriyle rekabet halinde olan çok sayıda islami üst kuruluşlar var. Bu konuyla ilgili, tesbitleriniz ve teklifleriniz ?

Dr. Ayyub Köhler: Bu konuyla ilgili, Türklere akıl veren birisi olma, yetkisini kendimde görmüyorum. -Belki, yanlış bir intiba da edinmiş olabilirim-,  Türklerin kendi aralarında birçok  meseleleri olduğunu dikkatle takip ederken, dini iyi savunma konusundaki inandırıcılıklarını yitirmelerinden korkuyorum.

Bir müslüman olarak, onların islami sağduyularına seslenmek istiyorum: Avrupa'da çok zor şartlarda ve hatta tehlikeli bir ortamda yaşıyoruz. Onun için, tozlanmış gönül aynalarımızı, -Gazali'ce konuşabilmek için- parlatmamız lazım ve kalplerimizin milliyetçilik ve ırkçılıktan arındırılması şarttır.

İslam ilmini iyi öğrenmek, Kuran'ın manasını ve vermek istediği mesajı anlayabilmek, konusunda daha çok gayret gerektiği kanaatindeyim. Ancak bundan sonra, ciddiye alınır bir güç olabiliriz, düşüncesindeyim. Türkler şayet kendi aralarında anlaşırlarsa, liderliği (Din Temsili konusunda) ellerine almalarını da yanlış buluyorum. Çoğunluğa göre orantı hesabı yaparak, 'Temsil Yetkisi' bizde olmalıdır, düşüncesini de doğru bulmuyorum

. Burada ölçü, İslam'ı en iyi temsil yetkisine sahip müslüman, olmalıdır. Değişik kuruluşların temsilcileri, en azından, hayati önem arz eden meselelerde birlik sağlamalıdırlar.

Bunun için de, herşeyden önce müslümanlarda bir zihniyet değişikliğine ihtiyaç vardır.O noktaya gelene kadar da epey mesafe katedilmesi gerekiyor. Şimdiden küçük adımlarla da olsa yola koyulma zamanıdır. Elimizden gelenin en iyisini yapalım ve Allah'a güvenelim.

Turkpartner: Muhterem Hacı Ayyub Bey, bizi evinize davet ettiniz, kendi ellerinizle pişirdiğiniz  ve pek de lezzetli olan taze fasulye yemeğinizi yedik. Bize zaman ayırarak, çeşitli konularda sorularımıza, tecrübeleriniz ve yaşadıklarınızın ışığında, detaylı cevaplar verdiniz.
Efendim, size ve ailenize sağlık ve afıyetler Cenab-ı Allah'tan niyaz ediyoruz. Teşekkür ederiz.

SON



SAYFA BASI